Kort antwoord: X% van Y = (X ÷ 100) × Y. X als percentage van Y = (X ÷ Y) × 100. Procentuele verandering = ((nieuw − oud) ÷ oud) × 100. Dus: 20% van 150 is 30, 30 van 120 is 25%, en van 80 naar 100 is een stijging van 25%.
De drie soorten procentberekeningen
Een procent is een honderdste, dus 25% is 0,25. Bijna elke vraag hoort bij een van drie soorten: een deel, een percentage of een verandering. De meeste fouten ontstaan door de verkeerde soort te kiezen of de getallen om te draaien.
Soort 1: hoeveel is X% van Y?
Deel = (percentage ÷ 100) × geheel20% van 150 → 0,20 × 150 = 30Dit is de berekening achter korting, fooi, btw en provisie. Een handige truc: 10% van een getal is de komma één plaats naar links. 20% is het dubbele, 5% de helft, en 15% is 10% plus de helft daarvan.
Soort 2: X is hoeveel procent van Y?
Percentage = (deel ÷ geheel) × 10030 van 120 → (30 ÷ 120) × 100 = 25%Het deel dat je meet, staat boven de streep, het geheel eronder. Draai je ze om, dan wordt 25% ineens 400%. Is het deel kleiner dan het geheel, dan moet de uitkomst onder de 100% liggen.
Soort 3: procentuele stijging en daling
Verandering = ((nieuw − oud) ÷ oud) × 100Positief = stijging, negatief = dalingDe oude waarde staat altijd onder de streep. € 20 meer betekent bij een artikel van € 40 iets heel anders dan bij een artikel van € 4.000.
Een aanbieding: € 80 afgeprijsd naar € 60
- Verandering: ((60 − 80) ÷ 80) × 100 = −25%
- Controle met soort 1: 25% van 80 = 20, en 80 − 20 = 60
Uitkomst: 25% korting
Waarom 20% eraf een stijging van 20% niet opheft
Elke verandering gaat uit van een andere beginwaarde. 100 plus 20% is 120. Trek je van 120 weer 20% af, dan is dat 24, niet 20, en kom je uit op 96.
| Begin | Verandering | Uitkomst | Netto t.o.v. begin |
|---|---|---|---|
| 100 | +20% | 120 | +20% |
| 120 | −20% | 96 | −4% |
| 100 | −50% | 50 | −50% |
| 50 | +50% | 75 | −25% |
Een verlies van 50% vraagt een winst van 100% om het goed te maken. Daarom moet een belegging die gehalveerd is, verdubbelen om weer op nul te komen.
Marge en opslag: dezelfde winst, twee antwoorden
- Opslag is de winst als percentage van de inkoopprijs.
- Marge is de winst als percentage van de verkoopprijs.
Inkoop voor 50, verkoop voor 75
- Winst: 75 − 50 = 25
- Opslag: 25 ÷ 50 × 100 = 50%
- Marge: 25 ÷ 75 × 100 = 33,3%
Uitkomst: 50% opslag, 33,3% marge
Wie 40% marge wil maar 40% opslag rekent, prijst alles te laag. Voor 40% marge heb je ongeveer 67% opslag nodig. Brutomarge berekenen rekent het voor je uit.
Veelgemaakte fouten met procenten
- Delen door de nieuwe waarde. Een procentuele verandering deel je altijd door de oude waarde.
- Procenten met een andere basis optellen. Twee keer 10% korting is 19%, niet 20%.
- Procent en procentpunt verwarren. Van 4% naar 6% is 2 procentpunt, maar een stijging van 50%.
- Terugrekenen door af te trekken. € 60 na 20% korting was € 60 ÷ 0,80 = € 75, niet € 72.
Veelgestelde vragen
Hoe bereken ik een percentage van een getal?
Deel het percentage door 100 en vermenigvuldig met het getal. 15% van 200 is 0,15 × 200 = 30. Zo bereken je korting, fooi, btw en provisie.
Hoe bereken ik hoeveel procent een getal van een ander getal is?
Deel het deel door het geheel en vermenigvuldig met 100. 30 van 120 is (30 ÷ 120) × 100 = 25%. Het getal dat je meet, staat boven de streep.
Hoe bereken ik een procentuele stijging of daling?
Trek de oude waarde af van de nieuwe, deel door de oude waarde en vermenigvuldig met 100. Van 80 naar 100 is ((100 − 80) ÷ 80) × 100 = 25%. Een negatieve uitkomst is een daling.
Waarom heft 20% eraf een stijging van 20% niet op?
Elk percentage gaat uit van een andere beginwaarde. 100 plus 20% is 120, en 20% van 120 is 24, dus je komt uit op 96, niet op 100.
Wat is het verschil tussen marge en opslag?
Opslag meet de winst ten opzichte van de inkoopprijs, marge ten opzichte van de verkoopprijs. Inkoop 50 en verkoop 75 is 50% opslag, maar 33,3% marge.
Hoe reken ik een korting terug naar de oorspronkelijke prijs?
Delen in plaats van aftrekken. € 60 na 20% korting was € 60 ÷ 0,80 = € 75. Wie 20% van € 60 aftrekt, komt ten onrechte uit op € 48.
Gerelateerde tools
Over de nauwkeurigheid: Elk rekenvoorbeeld op deze pagina is nagerekend met de formules hierboven. Uitkomsten worden afgerond op vier decimalen getoond. Controleer financiële bedragen zelf voordat je een beslissing neemt.
Content Lead, Anchor AI Tools, Californië, VS. Een fout gezien? Mail naar hello@anchoraitools.com, dan controleren en verbeteren we het. Zie onze redactionele richtlijnen.